Eylül Takvimi Dolarken: Hareket Neden Programın İçine Girmeli?

Eylül takvimi genellikle ağustosun son haftasında dolmaya başlar. Ertelenmiş görüşmeler, çeyrek kapanışı hazırlıkları, yeni dönem planlamaları aynı iki haftaya sıkışır. Kurumsal tarafta çalışırken bu geçişi her yıl benzer biçimde görüyorum: iş yükü henüz artmadan takvim sıkışıyor, takvim sıkıştıkça da gün içinde ayağa kalkılan dakika sayısı düşüyor.

İK ekipleriyle eylül planlaması konuşurken soru çoğunlukla şu oluyor: ekibin enerjisini yüksek tutmak için ne yapmalıyız? Benim önerim, soruyu bir adım geriden sormak. Enerjiyi yükseltecek bir şey eklemeden önce, gün içinde onu aşağı çeken yapısal şeye bakmak gerekiyor. Çoğu ofiste o şey, arka arkaya dizilmiş toplantılardır.

Eylülde artan şey iş yükü değil, sabit kalma süresi

Bir çalışanın haftalık çalışma saati eylülde dramatik biçimde değişmez. Değişen şey, o saatlerin nasıl parçalandığıdır. Seyrek bir takvimde iki toplantı arasında su almaya, kat değiştirmeye, bir meslektaşın masasına gitmeye zaman kalır. Takvim sıkıştığında ilk feda edilen şey tam olarak bu ara hareketlerdir; çünkü kimsenin ajandasında yazılı değillerdir. Kimse bir toplantıyı iptal etmez, ama herkes sessizce daha uzun süre oturur.

Sonuç, aynı pozisyonda geçen kesintisiz blokların uzamasıdır. Ekran yüksekliği ve koltuk ayarı ne kadar doğru olursa olsun, sabit bir pozisyonda geçen sürenin kendisi bir yüklenme kaynağıdır. Ergonomi bu tabloda hasarı sınırlar; hareketin yerine geçmez. Boyun ve omuz çevresindeki gerginlik, bel bölgesindeki rahatsızlık hissi ve gün sonunda tarif edilen yorgunluk çoğu zaman bununla ilişkilidir. Dünya Sağlık Örgütü bel ağrısını dünyada yeti yitiminin önde gelen nedenlerinden biri olarak tanımlıyor; masa başı ağırlıklı bir organizasyonda bunu uzak bir istatistik gibi okumamakta fayda var. Çalışanın süregelen bir şikâyeti varsa yönlendirilmesi gereken yer bir hekimdir; bu yazıdaki hiçbir öneri hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.

Masasında oturan ama üretemeyen çalışanın maliyeti

İK raporlarında devamsızlık görünür bir kalemdir; izin günü sayılır, maliyeti hesaplanır. Görünmeyen kalem ise işe gelen, masasında oturan, ancak ağrı veya yorgunluk nedeniyle her zamanki çıktısını üretemeyen çalışandır. Harvard Business Review ve CDC verilerine göre bu durumun kurumsal maliyeti devamsızlığın yaklaşık on katıdır.

Bu oran, eylül planlamasında önceliklendirmeyi değiştirir. Bir kurum devamsızlığı azaltmak için yatırım yaparken, çok daha büyük bir kaybı ölçmediği için yönetmiyor olabilir. Ölçmediğiniz kalem bütçe toplantısında da savunulamaz. Aynı kaynaklara göre düzenli yürütülen kurumsal programlar devamsızlığı ortalama yüzde 25 azaltıyor ve programın kendisi altı katına kadar finansal geri dönüş üretebiliyor. Buradaki kritik kelime düzenli. Tek seferlik bir sağlık günü bu tabloyu değiştirmiyor.

Hareketi etkinlik değil, takvim maddesi olarak kurgulamak

Kurumsal wellness çoğu şirkette bir etkinlik kategorisinde duruyor: yılda bir gün, güzel bir organizasyon, ardından normal düzene dönüş. Ölçülebilir sonuç üreten kurumlarda ise aynı iş bir operasyon maddesi olarak duruyor. Pratikte şu anlama geliyor:

• Toplantıları varsayılan olarak 50 dakikaya çekmek. Aradaki 10 dakika, ayağa kalkmayı bireysel bir tercih olmaktan çıkarıp organizasyon kuralı hâline getirir.
• Ofis içi seansları sabit gün ve saate bağlamak. Ajandada yeri olmayan hiçbir uygulama eylülün ikinci haftasını geçmiyor.
• Katılımı yöneticiden başlatmak. Ekip liderinin katılmadığı bir programda çalışan, masasından kalkmayı işten kaytarmak gibi okumaya başlıyor.
• Uzun ve seyrek yerine kısa ve sık düşünmek. Gün içine dağılmış birkaç dakikalık toparlanmalar, haftada bir yapılan uzun bir seanstan farklı bir işlev görüyor.

Bu maddelerin hiçbiri bütçe kalemi değil; takvim kararı. Yine de uygulamada en çok direnç gördüğüm yer burası oluyor, çünkü takvim bir şirkette bütçeden daha korunaklı bir alan.

Eylül, yeni bir düzen kurmak için elverişli bir eşik

Eylülün bir avantajı var: hane düzeni de bu ayda yeniden kuruluyor. Okul dönemi, uyku saatleri, sabah rutinleri zaten değişiyor. Yeni bir çalışma alışkanlığını bu dönemde önermek, yılın ortasında önermekten daha az direnç görüyor. Ocak ayını beklemek yerine, düzenin zaten kurulduğu haftada devreye girmek işi kolaylaştırıyor.

Ölçmediğiniz program eylül sonunda kaybolur

Bir programın devam etmesini sağlayan şey genellikle çalışanın memnuniyeti değil, yönetimin elinde bir tablo olmasıdır. Bu yüzden ofiste masaj ve egzersiz uygulamalarını her zaman bireysel bir analizle birlikte kurguluyoruz: kimin hangi bölgesinde yüklenme var, hangi departmanda tablo yoğunlaşıyor, üç ay sonra ne değişti.

Kendi saha verimizden bir örnek vereyim: test ettiğimiz ofis çalışanlarının yüzde 87'sinde bir tür asimetri tespit ettik. Bu, çalışanların çoğunun bir sorunu olduğu anlamına gelmiyor; çalışma pozisyonunun ve hareket alışkanlığının vücutta bıraktığı izin ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor. Seans sonrası ankete katılanların yüzde 95'i rahatlama bildiriyor. Bu iki veri bir arada, İK'nın yönetime götürebileceği somut bir zemin oluşturuyor: biri mevcut durumu, diğeri uygulamanın karşılığını gösteriyor.

Şu anda 12 aktif kurumda program yürütüyoruz ve aralarındaki en belirgin fark bütçe değil, programın takvimde nerede durduğu. Eylül gibi yoğunluğun arttığı bir dönemde ajandanın dışında kalan her uygulama, ilk sıkışmada iptal edilen ilk madde oluyor.

Eylül planlamanızı yaparken ekibinizin postür ve hareket tablosunu görmek isterseniz, Fitnora olarak kurumlara ücretsiz ihtiyaç analizi sunuyoruz.